السيد محمد حسين الطهراني
375
نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)
« و اوست خداوندى كه براى شما شب تار را پوشش و لباس كرد ، و خواب را موجب سكون و آرامش نمود ، و روز روشن را براى تحرّك و جنبش مقرّر فرمود . » قرار دادن شب را تاريك و در حكم پوشش ، و خواب را موجب آرامش ، و قرار دادن روز را روشن و براى كار و فعّاليّت ، از مسائل علمند ؛ و آرام گرفتن انسان در شب و جنبش او در روز ، از اخلاق . تفاوت مرد و زن در أحكام و تكاليف ، بر اساس اختلاف سازمان وجودى و طبيعى آنهاست 10 - آيات بسيارى در قرآن كريم درباره مرد و زن ، و تكاليف متفاوت آنها بر حسب اختلاف بُنيه طبيعى و مزاج و سازمان وجودى ، درباره مسائل نكاح و طلاق و ميراث و نفقه و رِضاع و عدّه ، و كيفيّت عبادات همچون ترك نماز و روزه در ايّام حيض و وجوب حجاب از مردان غير محرم و غيرها ، وارد شده است كه همگى دلالت دارند بر اينكه : اين احكام مختلف بر اساس اختلاف سازمان وجودى و طبيعى آنهاست . بنابراين ، اختلاف بنيان و سازمان مادّى و روحى مرد و زن ، از مسائل علم است ؛ و ترتّب احكام مختلفه بر آن ، از مسائل اخلاق . و در اين آيات كثيره بطور وضوح آن مسائل علمى را در قياس اجراء احكام اخلاقى و امر و نهى و ضمان و ملكيّت و غيرها قرار داده است كه همه از اعتباريّات ميباشند . و ما سخنى در ارزش نداريم ؛ و عاقبت امر بر اساس مقدار تقوى و عمل صالح مردم را به بهشت مىبرند ؛ خواه مرد باشند و خواه زن . مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . « 1 »
--> ( 1 ) آيه 97 ، از سوره 16 : النّحل